زندگینامه و سوابق حرفه ای پروفسور داریوش فرهود
پروفسور داریوش فرهود (پدر علم ژنتیک ایران)، در چهارم فروردین ماه سال 1317 در تهران دیده به جهان گشودند. ایشان بنیانگذار، استاد و مدیر اولین گروه ژنتیک انسانی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران هستند. پروقسور فرهود، استاد برجسته ژنتیک پزشکی و از پیشگامان توسعه آموزش، پژوهش و خدمات مشاوره ژنتیک در ایران است. ایشان با تأسیس گروههای تخصصی، تربیت نسلهای متوالی از متخصصان ژنتیک، و ترویج سواد ژنتیک در جامعه، بهعنوان «پدر علم ژنتیک ایران» شناخته میشود. ژنتیک پل ارتباطی علم با زندگی روزمره است؛ دانشی برای پیشگیری، تصمیمگیری آگاهانه، و ارتقای سلامت.
دوران کودکی و نوجوانی پروفسور فرهود
دکتر داریوش فرهود در تهران متولد شد و به دلیل شغل پدرش، بخشهایی از تحصیلات ابتدایی خود را در شهرهای هفتگل و مسجد سلیمان گذراند. دوره دبیرستان را در دبیرستانهای رهنما، دارالفنون و البرز تهران به پایان رساند. پس از پایان تحصیلات متوسطه در تهران، در سن ۱۹ سالگی برای ادامه تحصیل به آلمان رفت و در رشتههای پزشکی، انسانشناسی و ژنتیک فارغالتحصیل شد. او پس از اخذ دکترای پزشکی، تحصیلات خود را در رشته ژنتیک انسانی تا مقطع دکتری ادامه داد. وی در سال 1969 مدرک پزشکی خود را از دانشگاه ارلانگن آلمان و سال 1972 مدرک دکتری ژنتيک انسانی و انسان شناسی خود را از دانشگاه ماینس آلمان را اخذ نمودند. همچنین در سال 1991 از سوی دانشگاه مونیخ آلمان به درجه پروفسوری ژنتیک پزشکی نائل آمدند. در سال ۱۳۵۱ به ایران بازگشت و اولین کرسی علم ژنتیک را در دانشگاه تهران راهاندازی کرد و در سال 1354 اولین کلینیک مشاوره ژنتیک و اولین آزمایشگاه ژنتیک پزشکی در کشور را تأسیس نمود. ایشان در زمینههای مختلفی از جمله ژنتیک پزشکی، اخلاق زیستی و انسانشناسی و روانشناسی فعالیت کرده و مقالات و کتابهای متعددی را منتشر کرده است. همچنین گردآوری و چاپ مجموعه کتابهای “ایران فرهنگی” نیز از جمله آثار ماندگار او در حوزه فرهنگ، تاریخ و تمدن ایران است.
سوابق حرفه ای پروفسور فرهود
پروفسور فرهود از سال 1355 تاکنون به سمت کارشناس ژنتیک انسانی و عضو کمیته اخلاق در ژنتیک پزشکی سازمان بهداشت جهانی منصوب شده و از سال 1382 به عضویت کمیته ملی اخلاق در علم و فناوری و اخلاق زیستی کمیسیون ملی یونسکو درآمده اند. همچنین عضو پیوسته و دائمی فرهنگستان علوم جهان (TRIEST) تریست از سال 1375 و همچنین عضو پیوسته فرهنگستان علوم پزشکی ایران از سال 1385 میباشند. در کارنامه علمی درخشان این استاد برجسته ژنتیک، بیش از 150 مقاله علمی پژوهشی به زبان انگلیسی و ارائه بیش از 230 مقاله در کنگره های علمی داخل و خارج کشور، حاصل خدمات پژوهشی بسیار ارزشمند ایشان به چشم می خورد. همچنین از سال 1360 مدیر مسوول و سردبیر مجله IRANIAN JOURNAL Of PUBLIC HEALTH و سردبیر مجله کودکان استثنایی و مجله اخلاق در علوم و فناوری و چند مجله علمی دیگر است.
زندگینامه علمی
- کارشناسی در روانشناسی (BSc) از دانشگاه ماینس، آلمان (1963 میلادی – 1342 خورشیدی)
- دکتری پزشکی (MD) از دانشگاه ارلانگن، آلمان (1969 میلادی – 1348 خورشیدی)
- دکتری ژنتيک انسانی و انسان شناسی (PhD) از دانشگاه ماينس، آلمان (1972 میلادی – 1351 خورشیدی)
- پروفسوری در ژنتيک پزشکی (Prof) از دانشگاه مونيخ، آلمان (1991 میلادی – 1370 خورشیدی)
- بنيانگذار، استاد و مدير اولین گروه ژنتيک انسانی در ایران، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران (1351 تا 1381)
- بنيانگذار و رئيس اولین کلينيک ژنتيک، ایران (1354 تا کنون)
- کارشناس رسمي رشته ژنتيک انسانی، سازمان جهانی بهداشت، ژنو (1355 تا کنون)
- استاد مدعو، مرکز کودکان معلول ذهنی، دانشگاه مونيخ، آلمان (1369 تا 1370)
- عضو کميته ” اخلاق در ژنتيک پزشکی” سازمان جهانی بهداشت، ژنو (1373 تا 1380)
- عضو پيوسته و دائمی فرهنگستان علوم جهان، ایتالیا (از1375 تا کنون)
- عضو کميته ملی ” اخلاق زيستی” کميسيون ملی يونسکو- ايران (1382 تا 1392)
- عضو پيوسته و دائمی فرهنگستان علوم پزشکی ايران، تهران (از 1385 تا کنون)
- تقدير نامه رئيس دانشگاه تهران به مناسبت” خدمات پژوهشي بسيار ارزشمند” (1364)
- لوح افتخار از ریاست محترم جمهوری برای کشف و گزارش گونه جديدی از ترانسفرين انسان “ترانسفرين ايران” (1367)
- تقدير نامه وزارت بهداشت، درمان و اموزش پزشکی به مناسبت” کوشش در اعتلای بهداشت کشور” (1369)
- لوح افتخار و جايزه ریاست محترم جمهوری از پژوهش جشنواره جهانی خوارزمی، (1369)
- کشف و گزارش نوع جدید بيماری ژنتيکی ” مولتيپل سينوستوزيس شديد (تیپ فرهود)” در يک دودمان بزرگ ساکن آمل (1376)
- دو لوح افتخار و جايزه پژوهش جشنواره ابن سينا (1378و 1382)
- لوح افتخار و جايزه انتشارات جشنواره رازي (1387)
- لوح افتخار و جايزه براي سردبيري فصلنامه انگليسي زبان “بهداشت ايران” به عنوان “مجله ممتاز بين المللي” (1388)
- سه لوح افتخار از رییس سازمان آموزش و پرورش استثنایی به مناسبت خدمات ارزشمند برای سازمان استثنایی و معلولان کشور (1388و 1389 و 1399)
- لوح افتخار ریاست محترم جمهوری، به مناسبت “تلاشهای خالصانه و آثار ارزشمند و خلاقانه در طول دوران خدمت” (1389)
- لوح افتخار دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران برای “کوشش خستگیناپذیر در راستای اعتلای دانشکده” (1389)
- لوح افتخار دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران برای “سی سال مدیریت و سردبیری مجله بهداشت ایران” (1389)
- لوح افتخار وزیر علوم تحقیقات و فناوری از بیست و ششمین جشنواره جهانی خوارزمی، به عنوان “داور پیشکسوت” (1391)
- لوح افتخار و تندیس جشنواره مجمع خیرین مدرسه ساز ـ تهران (1393)
- لوح افتخار و تندیس “استاد نمونه” دانشگاه علوم پزشکی تهران (1393)
- لوح افتخار و تندیس جشنواره ابن سینا برای سردبیری “ماهنامه بهداشت ایران” به عنوان مجله علمی پژوهشی برگزیده (1393)
- لوح افتخار تقدیر از برگزیدگان گروههای علمی فرهنگستان علوم پزشکی ایران (1393)
- لوح افتخار کمیسیون ملی یونسکو ـ ایران، برای ده سال سردبیری “فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری” (1393)
- لوح افتخار و تندیس “استاد برجسته”، جشن پنجاهمین سالگرد تأسیس دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران (1395)
- لوح افتخار و تندیس برای نخستین کنگره بین المللی زیست پزشکی (1396)
- لوح افتخار کمیته ملی اخلاق زیستی و اخلاق در علم و فناوری کمسیون ملی یونسکو-ایران (1397و 1389-1393-1391-1390)
- لوح افتخار معاون علمی فناوری رییس جمهور در مراسم بزرگداشت پروفسور داریوش فرهود (1397)
- لوح افتخار قائم مقام وزیر علوم، تحقیقان و فناوری در امور بین الملل در مراسم بزرگداشت پروفسور داریوش فرهود (1397)
- لوح افتخار رییس انجمن ایرانی اخلاق در علوم و فناوری در مراسم بزرگداشت پروفسور داریوش فرهود (1397)
- دو لوح افتخار و تندیس بنیاد بیماریهای نادر ایران (1400و1397)
- لوح افتخار و تندیس دومین کنگره بین المللی زیست پزشکی (1397)
- لوح افتخار و تندیس خیرین مدرسه ساز (1397)
- لوح افتخار و تندیس یکصدمین سال تاسیس دانشگاه خوارزمی (1397)
- لوح افتخار و تندیس دانشکده بهداشت به عنوان استاد پیشکسوت (1398)
مدير مسئول و سردبير ” مجله بهداشت ايران” به زبان انگليسی (1360 تا کنون)
- مدير مسئول و سردبير ” مجله بهداشت جهان” به زبان فارسی (1378 تا کنون)
- سردبير ” مجله کودکان استثنائی” (1380 تا کنون)
- سردبير ” مجله اخلاق در علوم و فناوری” به زبان فارسی (1384 تا کنون)
- سردبير ” مجله تعليم و تربيت استثنايي (1384 تا کنون)
- عضو شورای نويسندگی، چندين مجله علمی- پژوهشی داخل و خارج کشور (از 1353 تا کنون)
- دبير انجمن ژنتيک ايران (1353 تا 1360)
- موسس و رئيس انجمن تالاسمی ايران (1365 تا 1369)
- دبير انجمن بهداشت ايران (1366 تا 1380)
- عضو کميته داوری جشنواره علمی خوارزمی (1379 تا 1392)
- عضو موسس انجمن ايرانی اخلاق در علوم و فناوری (1384)
- سه دوره عضویت در هیات مدیره انجمن ایرانی اخلاق در علوم و فناوری (1384-1392)
- عضو موسس “انجمن هم اندیشان ایران فرهنگی” (1395 تا کنون)
- عضو شورای پژوهشی “بنیاد بیماریهای نادر ایران” (1396 تا کنون)
- انتشار بيش از سیصد مقاله علمی- پژوهشی به زبانهای انگليسی، آلمانی و فارسی (از1350 تا کنون)
- ارائه بيش از دويست و پنجاه مقاله در کنگره های علمی- تخصصی داخل و خارج کشور (از1350 تا کنون)
- راهنمايی بيش از يکصد پاياننامه (تخصصی، دکتری و کارشناسی ارشد) و پروژه های تحقيقاتی (از 1352 تا كنون)
- نگارش دوازده کتاب علمی – پژوهشی (از 1355 تا کنون)
- عضو گروه چهارنفری نگارندگان ” واژه نامه زيست شناسی “( انگليسی، فارسی) حدود بيست هزار واژه (1360تا 1369)
- عضو گروه پنج نفری نگارندگان ” واژه نامه پنج زبانه زيست شناسی” (انگليسی، فارسی، آلمانی، فرانسوی، اسپانيايی) (1372تا 1380)
- مجری طرح ملی ” بررسی اثرات آلودگی هوای شهر تهران بر سلامت انسان ” (آغاز 1379 – پایان 1382)
- ناظر، مشاور و همکار پروژه ” طرح ملی ژنوم انسان در جمعيت های مختلف ايرانی” (1381 تا 1385)
- مجری”طرح کشوری بررسی فراوانی ژنهای کانکسين26 و پژواکين در ناشنوایان غیرسندرمی اقوام مختلف ايرانی” (1381 تا 1385)
- نگارش مجموعه دوازده جلد کتاب “ایران فرهنگی” (1386 – ادامه دارد).
- مجری “طرح بررسی سطح سرمی ویتامین D در کلیه استانهای ایران”(308 هزار نمونه) در طی 10 سال (1388-1398)
- مجری “طرح بررسی سطح سرمی کلسیم در کلیه استانهای ایران” (102 هزار نمونه) در طی 10 سال (1388-1398)
- مجری “طرح بررسی ژنتیکی بیماران مبتلا به رتینیت پیگمنتوزا در ایران” با همکاری دانشگاه اراسموس هلند (از سال 1400 تا کنون)
- عضو کمیته ” اخلاق در ژنتیک پزشکی” سازمان جهانی بهداشت، ژنو (1373 تا 1380) (2001-1994)
- عضو کمیته ملی ” اخلاق زیستی ” کمیسیون ملی یونسکو- ایران (1382 تا 1392) (2013-2003)
- سردبیر ” مجله اخلاق در علوم و فناوری” به زبان فارسی (1384 تا کنون) (2005 up to now)
- عضو موسس انجمن ایرانی اخلاق در علوم و فناوری (1384) (2005)
- سه دوره عضو هییت مدیره انجمن ایرانی اخلاق در علوم و فناوری (1384 تا 1393) (2014-2005)
مقالات و کتاب ها
- WHO (1995). Guidelines on Ethical Issues in Medical Genetics and the Provision of Genetic Services. (Farhud as Contributor). (Blue Book). (WHO/HDP/GL/ETH/95).
- WHO (1998). Proposed International Guidelines on Ethical Issues in Medical Genetics & Genetic Services. (Farhud as Contributor). (White Book). (WHO/HGP/ETH/98.1).
- Farhud DD, Nikzad N, Mahmudi M. (1999). View of group of physicians, nurses and midlives on ethical principles in medical genetics in Tehran. Iranian Journal of Public Health, 28(1-4): 193-198.
- WHO (2003). Review of Ethical Issues in Medical Genetics. (Farhud as Contributor) (WHO/HGN/ETH/00.4).
- Farhud DD. (2017). Ethical, social and psychological challenges of head transplantation in human. Iranian Journal of Public Health, 46 (6).
- Farhud DD. (2019). Ethics & Society (Editorial). International Journal of Ethics & Society, 1(1): 1-3.
- Farhud DD. (2019). Epigenetic and Ethics: How are Ethical Traits Inherited? (Editorial). International Journal of Ethics & Society, 2(2): 1-4.
- Farhud DD, Zarif-Yeganeh M. (Book, 2014). Biomedical Ethics in Iran: An Application of Islamic Bioethics, Chapter13 (Ethics in Medical Genetics in Iran). Eubios Ethics Institute.
- Farhud DD, and 184 authors (Book, 2021). COVID ACTS OF KINDNESS. Published by North Star Success Inc.
- داریوش فرهود ، نوشین نیکذات، رضا شیرکوهی . (1379). نگرش های اخلاقی در ژنتیک پزشکی، توسط پزشکان و دانشجویان پزشکی، مجله طب و تزکیه، 9(4): 22-28.
- داریوش فرهود (1381). اصول اخلاق حرفه ای در انجمن ها. مجله دارو و درمان، 19(9): 22-26.
- داریوش فرهود. (1386) مروری برتاریخچه اخلاق همراه با گردآوری زمینه های گوناگون اخلاق. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 2(1،2): 1-6.
- داریوش فرهود . (1386). مروری بر تاریخچه اخلاق. فرهنگستان علوم پزشکی ایران، 66-85.
- داریوش فرهود. (1386). آیا پروفشن همان کسب و کار و حرفه است؟ فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری. 2(3،4): 1-4.
- علی اصغر فلاحی، هاشم پیری، داریوش فرهود. (1386). دوپینگ ژنتیکی و ملاحظات اخلاقی آن. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 2(3،4): 45-56.
- داریوش فرهود. (1387). بلند پروازی، علم بازی، مدرک سازی (واژگان پلجریسم). فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 3 (3،4): 1-5.
- ابوعلی ودادهیر، داریوش فرهود، سید محمود قاضی طباطبایی. (1387). معیارهای رفتار اخلاقی در انجام کار علمی. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 3 (3،4): 45-56.
- داریوش فرهود (1387)، بلندپروازی، علم بازی، مدرک سازی (واژگان پلجریسم). فصلنامه اخلاق در علوم و فن آوری شماره (۳-۴ ): 1-5
- داریوش فرهود. (1389). اخلاق آکادمیک در آموزش و پژوهش. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 5(3،4): 1-4.
- داریوش فرهود (1390). آموزش اخلاق. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 6(3): 1-4.
- داریوش فرهود (1391). منشور اخلاقی سلامت ده آیین پزشکی در حرمت پزشک، منزلت بیمار و سلامت جامعه. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 7(1): 1-6.
- داریوش فرهود. (1391). حاکمیت اصول اخلاق در ژنتیک پزشکی، فصلنامه اخلاق در علوم و فنّاوری، 9(1):1-11
- داریوش فرهود (1392). پایبندی به اصول اخلاق حرفه ای در پروفشن های سنتی، پروفشن های نوین و پروفشن های دولتی . فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 8(1): 1-4.
- داریوش فرهود و همکاران. (1393). آیا افراد شاد اخلاقمندارترند. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 9(2): 1-9.
- داریوش فرهود، و همکاران. (1394). ملاحظات اخلاقی تعامل با سالمندان به ویژه سالمندان مبتلا به آلزایمر. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 10(1): 1-7.
- داریوش فرهود و همکاران. (1394). دیدگاه های گروه اخلاق پزشکی فرهنگستان علوم پزشکی ایران. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 10(4): 1-6.
- داریوش فرهود و همکاران. (1394) اخلاق و اولویت بندی در ژنتیک اجتماعی. مجله اخلاق و تاریخچه پزشکی، 8(5): 1-9.
- داریوش فرهود، بیژن رنجبر، و همکاران. (1395). اخلاق در همگرایی علوم و فناوری. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 11(2): 1-9.
- داریوش فرهود. (1396) تحلیل مقاله های دریافتی فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری از 1393 تا 1395. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 12(1): 1-6. ( ادیتوریال).
- سید حسن مقدم نیا، داریوش فرهود، و همکاران (1396). ملاحظه های اخلاقی مورد توجه در تدوین برنامه آموزشی دوره کارشناسی ارشد رشته سبک زندگی در سلامت. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 12(3): 1-8.
- طاهره مختاريان، داريوش فرهود، طيبه مختاريان (1396).ضرورت اخلاقي تغذيه با شير مادر و پايبندي به حقوق نوزادان. . فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 12(1): 5-9.
- سیدحسن مقدم نیا، داریوش فرهود، و همکاران (1396). ملاحظه هاي اخلاقي مورد توجه در تدوين برنامه آموزشي دوره كارشناسي ارشد رشته سبك زندگي در سلامت. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 12(3): 1-8.
- داریوش فرهود (1398). تحلیل مقاله های دریافتی فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری از 1396 تا 1397. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 14(1): 1-6. ( ادیتوریال).
- داریوش فرهود (1398). در آداب و اخلاق پزشکی: پزشک خوب کیست؟ فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری؛ 14(2-0). (ادیتوریال)
- داریوش فرهود، و همکاران (1398). پیوندهای اخلاقی پزشک، بیمار و جامعه. تهران: انتشارات میعاد.
- داریوش فرهود (1400)، آیا همیشه “هدف، وسیله را توجیه میکند”؟ فصلنامه اخلاق در علوم و فنّاوری؛ 16 (2-.). (ادیتوریال)